साकोली येथे वन्यजीव कायदा अंमलबजावणी क्षमतावृद्धी प्रशिक्षण

वन्यजीव तस्करीला आळा घालण्यासाठी विविध यंत्रणांमध्ये समन्वय आवश्यक

           गोंदिया, दि.9 : वन्यजीव गुन्ह्यांना प्रभावीपणे प्रतिबंध करणे, वन्यजीव संरक्षण कायद्याची सक्षम अंमलबजावणी करणे तसेच वन्यजीव तस्करीविरोधातील कारवाई अधिक प्रभावी करण्याच्या उद्देशाने वन्यजीव गुन्हे नियंत्रण ब्युरो (WCCB), पश्चिम विभाग, भारत सरकार, पर्यावरण, वन व हवामान बदल मंत्रालय आणि नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्प यांच्या संयुक्त विद्यमाने “Strengthening Wildlife Law Enforcement” या विषयावर दोन दिवसीय क्षमता वृद्धीकरण प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. वन्यजीव सप्ताह २०२६ अंतर्गत आयोजित करण्यात आलेल्या या प्रशिक्षण कार्यक्रमाचा प्रारंभ ८ ऑक्टोबर रोजी साकोली येथे झाला.

           कार्यक्रमाचे उद्घाटन योगेश वरकड, उपसंचालक, WCCB, नवी मुंबई, पियुषा जगताप, क्षेत्र संचालक, नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्प आणि उत्तम सावंत, प्रादेशिक व्यवस्थापक, FDCM, नागपूर यांच्या हस्ते करण्यात आले. यावेळी पवन जोंग उपवनसंरक्षक गोंदिया, योगेंद्र सिंह उपवनसंरक्षक भंडारा, तुषार ढमढेरे उपसंचालक नागझिरा तसेच श्री. नागे विभागीय व्यवस्थापक FDCM भंडारा यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

           या प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे आयोजन व समन्वय अतुल देवकर, विभागीय वन अधिकारी, नवेगाव, साकोली यांनी केले.

           गोंदिया व भंडारा जिल्ह्यातील वन विभागाच्या विविध शाखांसह वन्यजीव, प्रादेशिक वन विभाग व FDCMच्या विविध यंत्रणांमधील सर्व सहाय्यक वनसंरक्षक (ACF) व वनक्षेत्रपाल (RFO) यांच्यासह एकूण ६२ अधिकारी या प्रशिक्षणात सहभागी झाले.

           प्रशिक्षणामध्ये वन्यजीव गुन्ह्यांचे स्वरूप व प्रतिबंध, वन्यजीव संरक्षण अधिनियमातील कायदेशीर तरतुदी, गुन्ह्यांचा तपास, पुरावे संकलन व जतन, वन्यजीव तस्करीची कार्यपद्धती, तस्करीचे मार्ग व नेटवर्क ओळखणे, गुप्त माहितीचे संकलन व विश्लेषण, गुन्हे नोंदणी आणि न्यायालयीन प्रक्रियेसाठी आवश्यक बाबी याबाबत मार्गदर्शन करण्यात येत आहे. तसेच वन्यजीव गुन्ह्यांच्या प्रभावी नियंत्रणासाठी विविध विभाग व अंमलबजावणी यंत्रणांमध्ये माहितीची देवाणघेवाण आणि समन्वयाचे महत्त्व यावरही विशेष भर देण्यात आला.

           यावेळी क्षेत्र संचालक पियुषा जगताप यांनी सांगितले की, “वन्यजीव गुन्हे आणि तस्करीचे स्वरूप दिवसेंदिवस अधिक संघटित होत आहे. त्यामुळे केवळ वन्यजीव विभागापुरते मर्यादित न राहता सर्व संबंधित शाखा व यंत्रणांमध्ये प्रभावी समन्वय आणि माहितीची देवाणघेवाण आवश्यक आहे. या प्रशिक्षणाचा लाभ प्रत्येक स्तरावरील अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या दैनंदिन कार्यात होईल. गोंदिया व भंडारा परिसरातील वन्यजीव तस्करीला आळा घालण्यासाठी सर्व विभागांनी एकत्रितपणे कार्य करणे ही काळाची गरज आहे.”

          नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्पासह गोंदिया व भंडारा जिल्ह्याचा परिसर जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा असून, वन्यजीव संरक्षणासाठी प्रभावी कायदा अंमलबजावणी यंत्रणा उभारणे आवश्यक आहे. या प्रशिक्षणामुळे अधिकारी व कर्मचाऱ्यांची कायदेशीर, तपासात्मक व मैदानी कार्यक्षमता वाढण्याबरोबरच विविध यंत्रणांमधील समन्वय अधिक दृढ होऊन वन्यजीव गुन्हे व तस्करीविरोधातील कारवाई अधिक प्रभावी होण्यास मदत होणार आहे.

00000000

अंतराळ तंत्रज्ञानाच्या कार्यशाळेतून विद्यार्थ्यांनी घेतला प्रगत विज्ञानाचा अनुभव

 

उपग्रहांचा दैनंदिन आयुष्यासह शेती, नकाशे आणि शालेय अभ्यास, भूगर्भशास्त्रीयसाठी उपयोग   

       गोंदिया, दि.9 : विद्यार्थ्यांमध्ये विज्ञानाविषयी जिज्ञासा निर्माण व्हावी, अंतराळ तंत्रज्ञानाची ओळख व्हावी आणि विज्ञान क्षेत्रातील करिअरच्या संधींची माहिती मिळावी, या उद्देशाने समाज कल्याण विभागाच्या वतीने सेवा संकल्प च्या अंतर्गत विज्ञान कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले. या कार्यशाळेच्या माध्यमातून शासकीय निवासी शाळा व वसतिगृहांतील विद्यार्थ्यांनी अंतराळ तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करत विज्ञानाच्या विविध पैलूंची माहिती जाणून घेतली.

          समाज कल्याण सहायक आयुक्त कार्यालय, गोंदिया आणि शिक्षा बहुउद्देशीय संस्था, गोंदिया यांच्या संयुक्त विद्यमाने सेवा संकल्प अभियानांतर्गत जिल्हा नियोजन भवन सभागृहात ‘अंतराळ तंत्रज्ञानाची ओळख’ या विषयावर ही कार्यशाळा आयोजित करण्यात आली होती.

          कार्यक्रमाला जिल्हा नियोजन अधिकारी डॉ. रुपेशकुमार राऊत, जिल्हा माहिती अधिकारी अंजु निमसरकर, महाराष्ट्र रिमोट सेन्सिंग अॅप्लिकेशन सेंटर (एमआरएसएसी), नागपूरचे सहायक शास्त्रज्ञ अशोक मेडपल्लीवार, जीआयएस असोसीएटस रिमोट सेन्सींग केंद्र नागपूरच्या हर्षा धुमाळ, सुवर्णा काटोळे, समाज कल्याण विभागाचे सहायक आयुक्त किशोर भोयर,  महाराष्ट्र  मराठी माध्यमिक शिक्षक संघाचे घनश्याम पटले, जीआयएस एक्सपर्ट रविंद्र पाटील, संजय वर्मा, गिरीश कुदळे, वैशाली कुदळे, निरज वर्मा आणि रश्मी वर्मा आदी मान्यवर व्यासपीठावर उपस्थित होते.

विज्ञानातील आवड आणि मूलभूत विषयांवरील प्रभुत्व महत्त्वाचे

          विद्यार्थ्यांशी प्रश्नोत्तरांच्या माध्यमातून संवाद साधताना जिल्हा नियोजन अधिकारी डॉ. रुपेशकुमार राऊत यांनी अंतराळ तंत्रज्ञानाची प्राथमिक माहिती जाणून घेतली. विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करताना ते म्हणाले की, विद्यार्थ्यांना शालेय जीवनातच अंतराळ तंत्रज्ञानाची ओळख होणे ही महत्त्वाची बाब आहे. या क्षेत्रात करिअर घडवायचे असल्यास विज्ञानाची आवड असणे आवश्यक आहे. भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, गणित आणि जीवशास्त्र या विषयांवर विद्यार्थ्यांनी प्रभुत्व मिळवावे. विद्यार्थ्यांनी आपल्या आवडीनुसार करिअरचे ध्येय निश्चित करून त्या दिशेने सातत्याने प्रयत्न करावेत.

विद्यार्थ्यांना नासाला (NASA) भेट देण्याच्या संधीसंदर्भात शिक्षण विभागाने जिल्हा नियोजन समितीकडे प्रस्ताव सादर केल्यास त्यासाठी तीन कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्याबाबत विचार केला जाऊ शकतो, असेही डॉ. राऊत यांनी सांगितले.

वैज्ञानिक दृष्टिकोन विकसित करण्याचे आवाहन

विद्यार्थ्यांनी केवळ करिअरपुरते विज्ञानाचे महत्त्व मर्यादित न ठेवता दैनंदिन जीवनातील घटनांकडे वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून पहावे, असे आवाहन केले. मानवाच्या जीवनशैलीत काळानुसार झालेले बदल, पृथ्वीची निर्मिती आणि वैज्ञानिक संशोधनाचा विकास यांविषयी जिल्हा माहिती अधिकारी अंजु निमसकर यांनी विद्यार्थ्यांना माहिती दिली.

           पृथ्वी सूर्याभोवती फिरते, या संकल्पनेच्या वैज्ञानिक अभ्यासापासून पुढे विज्ञानाच्या विविध क्षेत्रांत झालेल्या प्रगतीचा त्यांनी आढावा घेतला. रॉकेटरी, मंगल मिशन या अशा वैज्ञानिक सिनेमे विद्यार्थ्यांनी पहावे. विद्यार्थ्यांमध्ये विज्ञानाची आवड निर्माण होण्यासाठी नागपूर येथील रमण विज्ञान केंद्राला भेट देण्याचे आवाहनही त्यांनी केले.

उपग्रह तंत्रज्ञानाचा शेती आणि नकाशे तयार करण्यासाठी उपयोग

           एमआरएसएसी, नागपूरचे सहायक शास्त्रज्ञ अशोक मेडपल्लीवार यांनी उपग्रह तंत्रज्ञानाचे महत्त्व स्पष्ट करताना पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा अभ्यास, नकाशे तयार करणे आणि कृषी क्षेत्रातील उपग्रहांच्या उपयोगाविषयी सविस्तर माहिती दिली.

           उपग्रहांच्या माध्यमातून जमिनीचे क्षेत्रफळ, अक्षांश-रेखांश तसेच भौगोलिक स्थितीविषयी माहिती मिळवता येते. शेतीच्या नियोजनासाठीही या तंत्रज्ञानाचा उपयोग होतो. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी भूगोल आणि भूगर्भशास्त्राचा अभ्यास करताना आधुनिक तंत्रज्ञानाची माहितीही आत्मसात करावी, असे त्यांनी सांगितले.

       यावेळी घनश्याम पटले आणि रविंद्र पाटील यांनीही विद्यार्थ्यांना अंतराळ तंत्रज्ञानाच्या विविध पैलूंबाबत मार्गदर्शन केले. या संवादात्मक कार्यशाळेमुळे विद्यार्थ्यांना विज्ञान, उपग्रह तंत्रज्ञान आणि त्याच्या व्यावहारिक उपयोगांची माहिती मिळाली.

          याप्रसंगी मान्यवरांच्या हस्ते शिक्षा बहुउद्देशीय संस्था, गोंदिया यांचा स्मृतिचिन्ह देऊन सत्कार करण्यात आला.

       कार्यशाळेचे प्रास्ताविक समाज कल्याण विभागाचे सहायक आयुक्त किशोर भोयर यांनी केले. सूत्रसंचालन समाज कल्याण निरीक्षक स्वाती कापसे यांनी केले, तर आशिष जांभुळकर यांनी उपस्थितांचे आभार मानले. या कार्यशाळेला जिल्ह्यातील शासकीय निवासी शाळांतील विद्यार्थी, शासकीय वसतिगृहांमध्ये प्रवेशित विद्यार्थी, शिक्षक आणि शिक्षकेतर कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

          कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी समाज कल्याण निरीक्षक राजेश मुधोळकर, प्रमोद गणवीर, ओम नेमाडे यांच्यासह लक्ष्मण खेडकर, निशांत वाघमारे, निवेदिता बघेले, गिरीधर गोबाडे, रोहिणी रामटेके, जयश्री क्षिरसागर, दीपक मेश्राम, प्रकाश मेश्राम, मिनाक्षी बागडे, मुस्कान बिसेन, निवास शहारे, लक्ष्मण राऊत, सुरेंद्र बडोले, विद्या मेश्राम, क्रिस्टल कंपनीचे बाह्यस्रोत कर्मचारी तसेच समतादूत यांनी परिश्रम घेतले.

                                         0000000

साकोली येथे वन्यजीव कायदा अंमलबजावणी क्षमतावृद्धी प्रशिक्षण; वन्यजीव तस्करीला आळा घालण्यासाठी विविध यंत्रणांमध्ये समन्वय आवश्यक

 

गोंदिया, दि.8 : वन्यजीव गुन्ह्यांना प्रभावीपणे प्रतिबंध करणे, वन्यजीव संरक्षण कायद्याची सक्षम अंमलबजावणी करणे तसेच वन्यजीव तस्करीविरोधातील कारवाई अधिक प्रभावी करण्याच्या उद्देशाने वन्यजीव गुन्हे नियंत्रण ब्युरो (WCCB), पश्चिम विभाग, भारत सरकार, पर्यावरण, वन व हवामान बदल मंत्रालय आणि नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्प यांच्या संयुक्त विद्यमाने “Strengthening Wildlife Law Enforcement” या विषयावर दोन दिवसीय क्षमता वृद्धीकरण प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. वन्यजीव सप्ताह २०२६ अंतर्गत आयोजित करण्यात आलेल्या या प्रशिक्षण कार्यक्रमाचा प्रारंभ 8 ऑक्टोबर रोजी साकोली येथे झाला.

कार्यक्रमाचे उद्घाटन योगेश वरकड, उपसंचालक, WCCB, नवी मुंबई, पियुषा जगताप, क्षेत्र संचालक, नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्प आणि उत्तम सावंत, प्रादेशिक व्यवस्थापक, FDCM, नागपूर यांच्या हस्ते करण्यात आले. यावेळी पवन जोंग, उपवनसंरक्षक, गोंदिया, योगेंद्र सिंह, उपवनसंरक्षक, भंडारा, तुषार ढमढेरे, उपसंचालक, नागझिरा तसेच श्री. नागे, विभागीय व्यवस्थापक, FDCM, भंडारा यांची प्रमुख उपस्थिती होती. या प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे आयोजन व समन्वय अतुल देवकर, विभागीय वन अधिकारी, नवेगाव, साकोली यांनी केले.

गोंदिया व भंडारा जिल्ह्यातील वन विभागाच्या विविध शाखांसह वन्यजीव, प्रादेशिक वन विभाग व FDCMच्या विविध यंत्रणांमधील सर्व सहाय्यक वनसंरक्षक (ACF) व वनक्षेत्रपाल (RFO) यांच्यासह एकूण 62 अधिकारी या प्रशिक्षणात सहभागी झाले.

प्रशिक्षणामध्ये वन्यजीव गुन्ह्यांचे स्वरूप व प्रतिबंध, वन्यजीव संरक्षण अधिनियमातील कायदेशीर तरतुदी, गुन्ह्यांचा तपास, पुरावे संकलन व जतन, वन्यजीव तस्करीची कार्यपद्धती, तस्करीचे मार्ग व नेटवर्क ओळखणे, गुप्त माहितीचे संकलन व विश्लेषण, गुन्हे नोंदणी आणि न्यायालयीन प्रक्रियेसाठी आवश्यक बाबी याबाबत मार्गदर्शन करण्यात येत आहे. तसेच वन्यजीव गुन्ह्यांच्या प्रभावी नियंत्रणासाठी विविध विभाग व अंमलबजावणी यंत्रणांमध्ये माहितीची देवाणघेवाण आणि समन्वयाचे महत्त्व यावरही विशेष भर देण्यात आला.

यावेळी क्षेत्र संचालक पियुषा जगताप यांनी सांगितले की, “वन्यजीव गुन्हे आणि तस्करीचे स्वरूप दिवसेंदिवस अधिक संघटित होत आहे. त्यामुळे केवळ वन्यजीव विभागापुरते मर्यादित न राहता सर्व संबंधित शाखा व यंत्रणांमध्ये प्रभावी समन्वय आणि माहितीची देवाणघेवाण आवश्यक आहे. या प्रशिक्षणाचा लाभ प्रत्येक स्तरावरील अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या दैनंदिन कार्यात होईल. गोंदिया व भंडारा परिसरातील वन्यजीव तस्करीला आळा घालण्यासाठी सर्व विभागांनी एकत्रितपणे कार्य करणे ही काळाची गरज आहे.”

नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्पासह गोंदिया व भंडारा जिल्ह्याचा परिसर जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा असून, वन्यजीव संरक्षणासाठी प्रभावी कायदा अंमलबजावणी यंत्रणा उभारणे आवश्यक आहे. या प्रशिक्षणामुळे अधिकारी व कर्मचाऱ्यांची कायदेशीर, तपासात्मक व मैदानी कार्यक्षमता वाढण्याबरोबरच विविध यंत्रणांमधील समन्वय अधिक दृढ होऊन वन्यजीव गुन्हे व तस्करीविरोधातील कारवाई अधिक प्रभावी होण्यास मदत होणार आहे.

                                                                  00000000    

गोंदियात आरबीएसके योजनेचा मोठा दिलासा; 7 चिमुरड्यांवर यशस्वी हृदय शस्त्रक्रिया, मिळाले नवीन जीवनदान!

 

गोंदियात आरबीएसके योजनेचा मोठा दिलासा; 7 चिमुरड्यांवर यशस्वी हृदय शस्त्रक्रिया, मिळाले नवीन जीवनदान!

मुंबईचे अपोलो हॉस्पिटल अन् गोंदियाच्या डॉ.प्रमेश गायधने यांच्या टीमची कमाल; 7 बालकांच्या हृदयाचे ठोके पुन्हा धडकले!

जिल्हा आरोग्य प्रशासनाच्या थेट देखरेखीखाली मोहीम फत्ते; 'होप हार्ट हॉस्पिटल'मध्ये 7 बालकांवर मोफत उपचार!

गोंदिया, दि.8 : राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रमांतर्गत (RBSK) गोंदिया जिल्ह्यातील जन्मजात हृदयविकार असलेल्या 7 चिमुरड्यांवर गोंदिया येथील होप हार्ट हॉस्पिटलमध्ये अत्यंत गुंतागुंतीच्या हृदय शस्त्रक्रिया यशस्वीपणे पार पडल्या आहेत. या यशस्वी मोहिमेमुळे या बालकांना नवीन जीवनदान मिळाले असून त्यांच्या कुटुंबांमध्ये आनंदाचे वातावरण आहे.

महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या वतीने ग्रामीण व दुर्गम भागातील बालकांसाठी विविध आरोग्य मोहिमा राबविल्या जातात.'RBSK' पथकाद्वारे जिल्ह्यातील अंगणवाड्या आणि शाळांमधील बालकांची आरोग्य तपासणी करण्यात आली होती. या तपासणी दरम्यान जिल्ह्यातील 7 बालकांमध्ये जन्मजात हृदयविकाराचे गंभीर निदान झाले होते.

वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे थेट मार्गदर्शन व देखरेख :

या संपूर्ण मोहिमेसाठी जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ.अभिजीत गोल्हार, जिल्हा शल्यचिकित्सक डॉ.पुरुषोत्तम पटले, सहाय्यक जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ.अरविंदकुमार वाघमारे, अतिरिक्त जिल्हा शल्यचिकित्सक डॉ.तृप्ती कटरे व आरबीएसके जिल्हा समन्वयक संजय बिसेन यांचे विशेष मार्गदर्शन आणि सहकार्य लाभले असून, त्यांच्याच थेट देखरेखीखाली ही संपूर्ण प्रक्रिया अत्यंत यशस्वीपणे राबवली गेली.

आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे वैद्यकीय उपचार :

बालकांचे आजारपण लक्षात घेऊन जिल्हा आरोग्य प्रशासनाने तातडीने पावले उचलली. 'सेवा संकल्प' अभियानातून या सर्व बालकांना पुढील उपचारासाठी गोंदियातील नामांकित होप हार्ट हॉस्पिटल येथे संदर्भित करण्यात आले होते. या शस्त्रक्रियेसाठी अपोलो हॉस्पिटल, मुंबई येथील तज्ज्ञ डॉक्टरांचे विशेष मार्गदर्शन लाभले. तसेच गोंदियातील प्रसिद्ध हार्ट स्पेशालिष्ट डॉ.प्रमेश गायधने आणि त्यांच्या वैद्यकीय चमूने या अत्यंत आव्हानात्मक शस्त्रक्रिया यशस्वीरित्या पूर्ण केल्या.

नवीन जीवनदान मिळालेली बालके : 1) विहान हरिणखेडे (छोटा गोंदिया), 2) दिपक चंदानिया (यादव चौक), 3) लक्ष मरस्कोल्हे (निलागोंदी), 4) पुर्वी रहांगडाले (काटी), 5) निक फुंडे (कुडवा), 6) स्नेहा मेश्राम (बोळदे, बाराभाटी), 7) केशव वडगाये (नवाटोला).

गरीब कुटुंबांना लाखांच्या खर्चातून मुक्ती :

हृदयाशी संबंधित या शस्त्रक्रिया अत्यंत खर्चिक असतात आणि खाजगी रुग्णालयात यासाठी लाखो रुपयांचा खर्च येतो. मात्र, राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रमांतर्गत (RBSK) या सर्व शस्त्रक्रिया आणि पुढील उपचार पूर्णपणे मोफत करण्यात आले. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि ग्रामीण भागातील कुटुंबांसाठी ही योजना खऱ्या अर्थाने वरदान ठरली आहे. सर्व सातही बालकांची प्रकृती आता वेगाने सुधारत असून, आरोग्य विभागाचे पथक आणि रुग्णालयाचे कर्मचारी त्यांच्यावर सातत्याने लक्ष ठेवून आहेत.

                                                      00000000

‘अनाथ नाही आता, माझेही कुटुंब आहे’; गोंदिया जिल्ह्यातील 10 बालकांना मिळाला हक्काचा परिवार

 

दत्तक विधानाची प्रक्रिया पूर्ण; बालकांना मिळाले सुरक्षित, प्रेमळ आणि कायमस्वरूपी कुटुंब

गोंदिया, दि.8 : प्रत्येक बालकाला प्रेमळ कुटुंब, आई-वडिलांचे वात्सल्य आणि सुरक्षित वातावरणात वाढण्याचा अधिकार आहे. याच भावनेतून गोंदिया जिल्ह्यातील १० बालकांच्या दत्तक विधानाची प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली असून, या बालकांना हक्काचे कुटुंब मिळाले आहे. जिल्हाधिकारी मंदार पत्की यांच्या आदेशानुसार, महिला व बाल विकास विभाग आणि जिल्हा बाल संरक्षण कक्षाच्या पुढाकाराने ७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ही प्रक्रिया पूर्ण करून अंतिम आदेश पारित करण्यात आले.

आई-वडिलांचे प्रेम, कुटुंबाचा आधार आणि आपलेपणाची भावना या प्रत्येक बालकाच्या सर्वांगीण विकासासाठी महत्त्वाच्या असतात. मात्र, विविध परिस्थितींमुळे काही बालकांना जन्मतःच या सुखापासून वंचित राहावे लागते. अशा बालकांना सुरक्षित, प्रेमळ आणि कायमस्वरूपी कुटुंब मिळवून देण्याच्या उद्देशाने जिल्हा प्रशासनाने दत्तक विधानाची प्रक्रिया प्रभावीपणे राबविली आहे.

महिला व बाल विकास विभागांतर्गत इंडियन सोशल वेलफेअर सोसायटीद्वारे संचालित आसरा शिशुगृह, गोंदिया येथील तीन बालके आणि जिल्हा बाल संरक्षण कक्षामार्फत सात बालके, अशा एकूण १० बालकांचे दत्तक विधान पूर्ण झाले. यामध्ये नातेसंबंधांतर्गत तीन, सावत्र पिता यांच्यामार्फत चार आणि समर्पित बालकांपैकी तीन बालकांच्या दत्तक प्रकरणांचा समावेश आहे. या प्रक्रियेमुळे संबंधित बालकांना कुटुंबाच्या मायेचा आधार आणि सुरक्षित भविष्याची नवी संधी मिळाली आहे.

कायदेशीर प्रक्रियेद्वारे दत्तक विधान :

बाल न्याय (मुलांची काळजी व संरक्षण) अधिनियम, २०१५ मधील कलम ५६ तसेच सुधारित अधिनियम, २०२१ मधील तरतुदींनुसार दत्तक विधानाची कायदेशीर प्रक्रिया राबविण्यात येते. सुधारित अधिनियमातील कलम ६१ नुसार दत्तक प्रकरणांमध्ये अंतिम आदेश पारित करण्याचे अधिकार जिल्हाधिकाऱ्यांना देण्यात आले आहेत. त्यानुसार जिल्हाधिकारी मंदार पत्की यांच्या मार्गदर्शनाखाली गोंदिया जिल्ह्यातील ही प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली.

महिला व बाल विकास मंत्रालय, केंद्र शासन आणि केंद्रीय दत्तक संसाधन प्राधिकरण (CARA), नवी दिल्ली यांच्या मार्गदर्शनानुसार, तसेच मुंबई उच्च न्यायालयाच्या ४ मे २०२६ रोजीच्या आदेशाचे पालन करून दत्तक विधानाची प्रक्रिया गतिमान व पारदर्शक करण्यात आली. संबंधित बालकांची प्रकरणे अधिकृत ऑनलाइन प्रक्रियेद्वारे आणि नियमानुसार निकाली काढण्यात आली.

जिल्हा महिला व बाल विकास अधिकारी तुषार पौनिकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली जिल्हा बाल संरक्षण अधिकारी गजानन गोबाडे, संरक्षण अधिकारी (असंस्थात्मक) मुकेश पटले, गंगाबाई रुग्णालयाचे वैद्यकीय अधिकारी डॉ. सचिन उईके, आसरा शिशुगृहाच्या अधीक्षिका आर्चना फुलेकर, तसेच राज्य दत्तक स्वायत्त संस्था, पुणे आणि केंद्रीय दत्तक संसाधन प्राधिकरण, नवी दिल्ली यांच्या समन्वयातून ही प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली.

जिल्हाधिकाऱ्यांनी साधला बालकांशी संवाद :

दत्तक विधानाची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर जिल्हाधिकारी मंदार पत्की यांनी बालकांना जवळ घेत त्यांच्याशी संवाद साधला. बालकांना हक्काचे कुटुंब, आई-वडिलांचे प्रेम, घर आणि सुरक्षित भविष्य मिळाल्याबद्दल त्यांनी समाधान व्यक्त केले. नातेसंबंधांतर्गत आणि सावत्र पिता यांच्यामार्फत दत्तक घेण्यात आलेल्या बालकांच्या पालकांशीही त्यांनी संवाद साधून माहिती जाणून घेतली. बालकांना त्यांच्या पालकांच्या स्वाधीन करताना पालकांचे अभिनंदन करून त्यांच्या पुढील वाटचालीस शुभेच्छा दिल्या.

कायदेशीर दत्तक प्रक्रियेलाच प्राधान्य द्या :

दत्तक विधान ही केवळ प्रशासकीय प्रक्रिया नसून अनाथ, निराधार, सोडून दिलेल्या आणि समर्पित बालकांच्या पुनर्वसनाचा महत्त्वपूर्ण मार्ग आहे. प्रत्येक बालकाला सुरक्षित आणि प्रेमळ कुटुंब मिळावे, यासाठी जिल्हा प्रशासन कटिबद्ध आहे. बालक दत्तक घेऊ इच्छिणाऱ्या पात्र दाम्पत्यांनी शासनाच्या अधिकृत केंद्रीय दत्तक संसाधन प्राधिकरणाच्या (CARA) पोर्टलवर नोंदणी करून कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करावी, असे आवाहन जिल्हाधिकारी मंदार पत्की यांनी केले आहे.

परस्पर पैसे देऊन बालक दत्तक घेणे किंवा रुग्णालयातून अनधिकृतरीत्या बालक ताब्यात घेणे हा गंभीर कायदेशीर गुन्हा आहे. अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी नागरिकांनी अधिकृत प्रक्रियेचाच अवलंब करावा. दत्तक विधानाबाबत मार्गदर्शन व मदतीसाठी जिल्हा बाल संरक्षण कक्ष गोंदिया किंवा आसरा शिशुगृह गोंदिया येथे संपर्क साधावा. तसेच अवैध दत्तक प्रकरणाची माहिती मिळाल्यास चाइल्ड हेल्पलाइनच्या १०९८ या टोल फ्री क्रमांकावर संपर्क साधावा. माहिती देणाऱ्याचे नाव गोपनीय ठेवण्यात येईल.

या दत्तक विधान प्रक्रियेत जिल्हा बाल संरक्षण कक्षातील रूपेश चुंडुके, धर्मेंद्र भेलावे, भागवत सूर्यवंशी, ज्ञानेश्वर पटले आणि शितल राऊत यांनी महत्त्वपूर्ण सहकार्य केले.

१० बालकांना हक्काचे कुटुंब मिळाल्याने त्यांच्या आयुष्याला नवी दिशा मिळाली असून, प्रत्येक बालकाला प्रेम, सुरक्षितता आणि कुटुंबाचा आधार मिळवून देण्याच्या दिशेने गोंदिया जिल्हा प्रशासनाने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे.

                                                              00000000

स्वाधार योजनेच्या अर्जासाठी 15 ऑक्टोबरपर्यंत मुदत : पात्र विद्यार्थ्यांनी ऑनलाइन अर्ज व नूतनीकरण प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन

 

गोंदिया, दि.8 : सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागामार्फत राबविण्यात येणाऱ्या भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना अर्ज व नूतनीकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी 15 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत मुदत देण्यात आली आहे. गरजू व पात्र विद्यार्थ्यांनी http://hmasnew.mahait.org या संकेतस्थळावर जाऊन ऑनलाइन अर्ज सादर करावेत, असे आवाहन समाजकल्याण विभागामार्फत करण्यात आले आहे.

जिल्ह्यात सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागांतर्गत एकूण आठ शासकीय वसतिगृहे सुरू आहेत. यामध्ये मुलांसाठी भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह गोंदिया व अर्जुनी मोरगाव येथे, तर मुलींसाठी क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले शासकीय वसतिगृहे गोंदिया, नवीन गोंदिया (कुडवा), तिरोडा, सडक अर्जुनी, अर्जुनी मोरगाव व देवरी येथे कार्यरत आहेत. या वसतिगृहांमध्ये प्रवेशित विद्यार्थ्यांना निवास, नाश्ता, भोजन व शैक्षणिक साहित्य यांसारख्या आवश्यक सुविधा विनामूल्य पुरविण्यात येतात.

व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी शासकीय वसतिगृह प्रवेशासाठी 10 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत ऑनलाइन अर्ज सादर करणे आवश्यक आहे. वसतिगृह प्रवेशासाठी ऑनलाइन अर्ज करूनही प्रवेश न मिळालेल्या अनुसूचित जाती व नवबौद्ध घटकांतील पात्र विद्यार्थ्यांना भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजनेचा लाभ घेता येतो. त्यामुळे संबंधित विद्यार्थ्यांनी वसतिगृह प्रवेशासाठी अर्ज केलेला असल्याची खात्री करावी.

स्वाधार योजनेअंतर्गत वार्षिक आर्थिक मदत :

या योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना भोजन, निवास, निर्वाह भत्ता व शैक्षणिक साहित्यासाठी आर्थिक मदत दिली जाते. जिल्ह्याच्या ठिकाणी असलेल्या महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना वार्षिक 43 हजार रुपये, तर तालुक्याच्या ठिकाणी असलेल्या महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना वार्षिक 38 हजार रुपये देण्यात येतात. ही रक्कम विद्यार्थ्यांच्या आधारसंलग्न बँक खात्यात थेट जमा केली जाते.

शासकीय वसतिगृह नसलेल्या तालुक्याच्या ठिकाणी शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना स्वाधार योजनेसाठी थेट अर्ज करता येतो. तसेच मागील वर्षी या योजनेचा लाभ घेतलेल्या विद्यार्थ्यांनी लाभ सुरू ठेवण्यासाठी नूतनीकरणाचा ऑनलाइन अर्ज 15 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत सादर करणे आवश्यक आहे.

अर्जासाठी संपर्क साधण्याचे आवाहन :

गरजू व पात्र विद्यार्थ्यांनी मुदतीची वाट न पाहता http://hmasnew.mahait.org या संकेतस्थळावर ऑनलाइन अर्ज भरावेत. योजनेविषयी अधिक माहितीसाठी समाजकल्याण कार्यालयाच्या 07182-234117 या दूरध्वनी क्रमांकावर, acswogondia@gmail.com या ई-मेलवर किंवा कार्यालयात प्रत्यक्ष भेट देऊन संपर्क साधावा, असे समाजकल्याण विभागाचे सहायक आयुक्त किशोर भोयर यांनी कळविले आहे.

                                                            0000000

नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र राखीव क्षेत्रात जखमी अस्वलाचे यशस्वी रेस्क्यू

 

              वनविभागाच्या तत्परतेमुळे संभाव्य मानव-वन्यजीव संघर्ष टळला;            उपचारासाठी गोरेवाडा येथे रवाना

गोंदिया, दि.8 : नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र राखीव क्षेत्रांतर्गत नागझिरा खंडातील कोका वन्यजीव अभयारण्य परिसरात द्विवरवाडा गावालगतच्या स्मशानभूमी परिसरात जखमी अवस्थेत आढळलेल्या अस्वलाचे वनविभागाने यशस्वी रेस्क्यू केले. दिनांक 6 ऑक्टोबर 2026 रोजी सकाळी 8.17 वाजता सहवनक्षेत्र कोका, नियतक्षेत्र डोंगरदेव, कक्ष क्रमांक 162 येथे ही कार्यवाही करण्यात आली. अस्वलाच्या मागील उजव्या पायाला गंभीर दुखापत झाल्याचे प्राथमिक तपासणीत आढळून आले असून, पुढील उपचारांसाठी त्याला गोरेवाडा येथील वन्यजीव उपचार केंद्रात पाठविण्यात आले आहे.

ढिवरवाडा गावालगतच्या स्मशानभूमी परिसरात अस्वल भ्रमण करत असताना स्थानिक ग्रामस्थांच्या निदर्शनास आले. अस्वल जखमी अवस्थेत असल्याचे लक्षात येताच संभाव्य मानव-वन्यजीव संघर्ष टाळण्यासाठी ग्रामस्थांनी तातडीने वनरक्षक आकाश जाधव यांच्याशी संपर्क साधून वन्यजीव विभागाला घटनेची माहिती दिली.

घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन वरिष्ठ कार्यालयाच्या आदेशानुसार आणि निर्धारित प्रमाणित कार्यपद्धतीचे पालन करत वनविभागाने जखमी अस्वलाला सुरक्षितरीत्या जेरबंद करण्याची मोहीम हाती घेतली. क्षेत्र संचालक पियुषा जगताप आणि उपसंचालक तुषार ढमढेरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही मोहीम राबविण्यात आली.

या मोहिमेत सहायक वनसंरक्षक सुहास कांबळे, वनपरिक्षेत्र अधिकारी सुरजकुमार गोखले, मानद वन्यजीव रक्षक भंडारा शाहीद खान, कंत्राटी पशुवैद्यकीय अधिकारी मेघराज तुलावी, क्षेत्र सहाय्यक मेश्राम, बिट रक्षक जाधव, जलद प्रतिसाद पथकातील (RRT) शूटर व कर्मचारी तसेच स्थानिक ग्रामस्थांनी सक्रिय सहभाग घेतला. सर्व संबंधित यंत्रणांमधील समन्वय आणि अथक प्रयत्नांमुळे अस्वलाला सुरक्षितरीत्या जेरबंद करण्यात यश आले.

जेरबंद केल्यानंतर अस्वलाची प्राथमिक पशुवैद्यकीय तपासणी करण्यात आली. यावेळी त्याच्या मागील उजव्या पायाला गंभीर दुखापत झाल्याचे प्रथमदर्शनी आढळले. त्यानंतर अस्वलाला प्राथमिक उपचार देऊन पुढील आवश्यक औषधोपचारासाठी गोरेवाडा येथील वन्यजीव उपचार केंद्रात हलविण्यात आले.

वनविभागाने वेळीच केलेल्या हस्तक्षेपामुळे संभाव्य मानव-वन्यजीव संघर्ष टाळण्यास मदत झाली. वन्यजीवांच्या सुरक्षिततेसाठी तसेच नागरिक आणि वन्यप्राण्यांमधील संघर्षाच्या घटना रोखण्यासाठी वनविभाग, वन्यजीव बचाव पथक आणि स्थानिक नागरिक यांच्यातील समन्वय महत्त्वाचा असल्याचे या मोहिमेतून अधोरेखित झाले.

                                                        0000000