आगीवर नियंत्रणासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांची माहिती असणे आवश्यक - वैद्यकीय अधिकारी डॉ. देव चांदेकर

 

प्राथमिक आरोग्य केंद्र सोनी येथे आग प्रतिबंधात्मक प्रशिक्षण

 गोंदिया, दि.6 : आरोग्य संस्था व रुग्णालयात कामे करतांना आरोग्य कर्मचारी व रुग्णांचा वावर जास्त प्रमाणात असतो. शॉर्टसर्किट, इलेक्ट्रिक उपकरणे व ज्वलनशील पदार्थामुळे आग लागण्याची शक्यता असते. अशाप्रसंगी आग लागल्यास किंवा आपत्कालीन परिस्थिती उद्भवल्यास कर्मचाऱ्यांनी घ्यावयाची काळजी, आग विझवण्याचे प्रशिक्षण आणि रुग्णांचे सुरक्षित स्थलांतर करणे महत्वाचे असते. त्यामुळे आगीवर नियंत्रण करण्यासाठी नागरिकांना प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांची माहिती असणे आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन प्राथमिक आरोग्य केंद्र सोनीचे वैद्यकीय अधिकारी डॉ.देव चांदेवार यांनी केले.

5 ऑगस्ट रोजी कल्पक विचारातुन प्राथमिक आरोग्य केंद्र सोनी येथील समोरील परिसरात कर्मचाऱ्यांना आग प्रतिबंधात्मक प्रशिक्षण देण्यात आले. आगीच्या वेळी करावराची कृती रेस (RACE) व अग्निशामक यंत्र चालवण्याची पद्धत पास (PASS) प्रत्येक अधिकारी, कर्मचारी व लोकांना माहिती असणे आवश्यक आहे. अग्निशामक यंत्र (Fire Extinguisher) वापरण्याची योग्य पद्धत आणि त्याचे प्रकार समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. यावेळी प्राथमिक आरोग्य केंद्रातील सर्व अधिकारी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

आगीचे प्रकार आणि कारणे

शॉर्ट सर्किट : वीज पुरवठा खंडित होऊन किंवा वायरिंगमधील बिघाडांमुळे आग लागणे.

इलेक्ट्रिक उपकरणे : एसी, संगणक किंवा इतर वैद्यकीय उपकरणे जास्त गरम होणे.

ज्वलनशील पदार्थ : ऑक्सिजन सिलिंडर, अल्कोहोल किंवा सॅनिटायझरजवळ आग जाणे.

आगीच्या वेळी करावयाची कृती (RACE पद्धत)

R (Rescue - बचाव) : धोक्यात असलेल्या रुग्णांना व कर्मचाऱ्यांना त्वरित सुरक्षित बाहेर काढणे.

A (Alarm - अलार्म) : फायर अलार्म वाजवून किंवा इतरांना मोठ्याने ओरडून सावध करणे.

C (Confine - रोखणे) : आगीचा फैलाव रोखण्यासाठी दारे आणि खिडक्या बंद करणे.

E (Extinguish/Evacuate - विझवणे/बाहेर पडणे) : आग लहान असल्यास अग्निशामक यंत्राचा वापर

करून ती विझवणे किंवा सुरक्षित जागी जाणे.

अग्निशामक यंत्र चालवण्याची पद्धत (PASS पद्धत)

P (Pull - ओढणे) : सिलिंडरची पिन किंवा लॉक ओढून बाहेर काढणे.

A (Aim - लक्ष करणे) : नळीचा अग्रभाग (Nozzle) आगीच्या मुळाशी धरणे.

S (Squeeze - दाबणे) : यंत्राचा हँडल किंवा लीव्हर दाबणे.

S (Sweep - हालवणे): नळी डावीकडे आणि उजवीकडे अशी गोलाकार किंवा झाडल्यासारखी हलवणे.

महत्त्वाची काळजी (रुग्णालय स्तरावर)

नियमितपणे मॉक ड्रिल (आग लागल्यास करावयाच्या कृतीचा सराव) आयोजित करणे.

आपत्कालीन बाहेर पडण्याचा मार्ग (Fire Exit) नेहमी मोकळा ठेवणे.

अग्निशमन यंत्राची मुदत (Expiry Date) वेळोवेळी तपासणे.

स्थानिक अग्निशमन दल, पोलीस आणि रुग्णवाहिकेचे संपर्क क्रमांक दर्शनी भागात लिहिणे.

अग्निशमन यंत्र (Fire Extinguisher) वापरण्याची योग्य पद्धत आणि त्याचे प्रकार समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. प्राथमिक आरोग्य केंद्रात आगीच्या स्वरूपावरून योग्य यंत्र निवडणे गरजेचे असते.

यंत्र वापरण्याची सोपी पद्धत : PASS तंत्रज्ञान

यंत्र वापरताना खालील ४ पायऱ्यांचा क्रम लक्षात ठेवा:

P (Pull - पिन काढा) : यंत्राच्या हँडलमधील सुरक्षा पिन (Lock Pin) ओढून काढा.

A (Aim - रोख धरा) : यंत्राची पाईप किंवा नळी आगीच्या अगदी खालच्या भागावर (मुळाशी) रोखा.

S (Squeeze - हँडल दाबा) : यंत्राचे हँडल पूर्ण ताकदीने दाबा, जेणेकरून गॅस किंवा पावडर बाहेर पडेल.

S (Sweep - डावीकडे-उजवीकडे फिरवा) : नळी डावीकडून उजवीकडे हलवत आग पूर्णपणे विझेपर्यंत मारत राहा.

आगीचे प्रकार आणि योग्य अग्निशामक यंत्र

रुग्णालयात वेगवेगळ्या प्रकारची आग लागू शकते. त्यासाठी योग्य यंत्र वापरणे गरजेचे असते.

अ प्रकारची आग (Class A) : लाकूड, कागद, कपडे किंवा कचऱ्याला लागलेली आग. त्यासाठी पाणी किंवा एबीसी (ABC Dry Powder) प्रकारातील यंत्र वापरणे गरजेचे असते.

ब प्रकारची आग (Class B) : डिझेल, पेट्रोल, अल्कोहोल किंवा सॅनिटायझर यांसारख्या ज्वलनशील द्रवांमुळे लागलेली आग. त्यासाठी फोम (Foam) किंवा कार्बन डायऑक्साइड (CO₂) यंत्र वापरणे गरजेचे असते. यावर पाणी टाकणे घातक ठरु शकते.

क प्रकारची आग (Class C) : गॅस सिलिंडर किंवा गॅस गळतीमुळे लागलेली आग त्यासाठी ड्राय केमिकल पावडर (DCP) यंत्र वापरणे गरजेचे असते.

इलेक्ट्रिक आग (Electrical Fire) : कॉम्प्युटर, युपीएस, एक्स-रे मशीन किंवा शॉर्ट सर्किटमुळे लागलेली आग. त्यासाठी कार्बन डायऑक्साइड (CO₂) किंवा एबीसी (ABC) यंत्र वापरणे गरजेचे असते. यावर सुद्धा पाणी टाकणे घातक ठरु शकते.

कर्मचाऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

दबाव (Pressure Gauge) तपासा : यंत्रावरील सुई नेहमी हिरव्या (Green) भागावर असायला हवी. ती लाल भागावर असल्यास यंत्रात गॅस कमी आहे.

सुरक्षित अंतर ठेवा : आग विझवताना आगीपासून कमीत कमी ६ ते ८ फूट दूर उभे राहा.

हवेची दिशा : उघड्या जागेत आग विझवताना नेहमी वाऱ्याच्या दिशेने उभे राहा (वारा तुमच्या पाठीमागून यायला हवा).

एक्झिट मार्ग लक्षात ठेवा : आग विझवताना स्वतःच्या पाठीमागे बाहेर पडण्याचा मार्ग (Exit) मोकळा आहे याची खात्री करा.

                                                                   0000000

माजी सैनिकांच्या पाल्यांना शिष्यवृत्ती : अर्ज करण्याचे आवाहन

 

         गोंदिया, दि.6 : शैक्षणिक वर्ष 2025-26 मध्ये माध्यमिक व उच्च माध्यमिक परीक्षेत किमान 60% गुणानी उत्तीर्ण झालेल्या माजी सैनिकांच्या पाल्यांना पुढील शिक्षणासाठी जिल्हा सैनिक कल्याण कार्यालयाकडून शिष्यवृत्ती देण्यात येते. यासाठी इच्छुक व पात्र असणाऱ्या माजी सैनिकांच्या पाल्यांनी 15 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत अर्ज करावेत, असे आवाहन जिल्हा सैनिक कल्याण अधिकारी, गोंदिया यांनी केले आहे.

          यासाठी लाभार्थीचा अर्ज, शिष्यवृत्ती फॉर्म, ओळखपत्राची छायांकीत प्रत, बोनाफाईड प्रमाणपत्र, उत्तीर्ण झालेल्या वर्गाची गुणपत्रिकेची झेरॉक्स व इतर कुठल्याही योजनेअंतर्गत शिष्यवृत्ती मिळत नसल्याचे प्रमाणपत्र इत्यादी कागदपत्रे अर्जासोबत जोडावेत. ज्या माजी सैनिकांच्या पाल्यांना पंतप्रधान शिष्यवृत्ती अंतर्गत शिष्यवृत्ती मिळावयाची आहे, अशा पाल्यांना जिल्हा सैनिक कल्याण कार्यालयाची शिष्यवृत्ती लागु होत नाही. ज्या पाल्यांनी सीईटी, जेईई किंवा इतर कारणासाठी गॅप घेऊन शैक्षणिक वर्ष 2026-27 मध्ये प्रथम वर्षासाठी प्रवेश घेतलेला आहे अशा विद्यार्थ्यांनी प्रकरणासोबत गॅप सर्टिफिकेट जोडावे. अधिक माहितीसाठी जिल्हा सैनिक कल्याण कार्यालय, जिल्हाधिकारी कार्यालय, गोंदिया येथे संपर्क साधावा.

00000000

उत्कृष्ट कार्य करणाऱ्या माजी सैनिक,पत्नी व पाल्यांना विशेष गौरव पुरस्कार

 

          गोंदिया, दि.6 :  राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खेळातील पुरस्कार प्राप्त विविध खेळ, साहित्य, संगीत, गायन, वादन, नृत्य इत्यादी क्षेत्रातील पुरस्कार विजेते, यशस्वी उद्योजकांचा पुरस्कार मिळविणारे, संगणक क्षेत्रात अतिउत्कृष्ट कामगिरी करणारे, पूर, जळीत, दरोडा, अपघात व इतर नैसर्गिक आपत्तीमध्ये बहुमोल कामगिरी करणारे, तसेच देश/राज्याची प्रतिष्ठा वाढवतील अशा स्वरुपाचे लक्षणीय काम करणारे माजी सैनिक/पत्नी/पाल्य यांना अशा कार्याबद्दल तसेच वर्ष 2025-26 मध्ये दहावी बोर्डाच्या परीक्षेत 90% तसेच बारावीत 85% व त्यापेक्षा जास्त गुण प्राप्त करुन उत्तीर्ण होणाऱ्या माजी सैनिक/पत्नी/माजी सैनिकांच्या पाल्यांना विशेष गौरव पुरस्कार स्वरुपात 25 हजार रुपये देवून सन्मानीत करण्यात येते. तसेच IIT, IIM, AIIMS, IISER आणि IBM अशा नामवंत व ख्यातीप्राप्त संस्थामध्ये प्रवेश मिळालेल्या माजी सैनिक/विधवा यांच्या पाल्यांना 1 लाख रुपये विशेष गौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात येते.

          तरी ज्या माजी सैनिक/पत्नी/माजी सैनिकांच्या पाल्यास शैक्षणिक वर्ष 2025-26 मध्ये इयत्ता दहावीत 90% व बारावीत 85% पेक्षा अधिक गुण मिळाले असतील आणि IIT, IIM, AIIMS अशा नामवंत व ख्यातीप्राप्त संस्थामध्ये प्रवेश घेतले असतील अशा माजी सैनिकांनी दि.15 सप्टेंबर 2026 पर्यंत जिल्हा सैनिक कल्याण कार्यालय, गोंदिया येथे अर्ज सादर करावेत. असे जिल्हा सैनिक कल्याण अधिकारी, गोंदिया यांनी कळविले आहे. 15 सप्टेबर 2026 नंतर प्राप्त झालेले अर्ज स्विकारण्यात येणार नाही, याची नोंद घ्यावी.

   00000000

निवृत्तीवेतन धारकांसाठी मंगळवारी समाधान शिबिराचे आयोजन

 

गोंदिया, दि.6 : महाराष्ट्र शासनाच्या सेवेतून निवृत्त झालेल्या निवृत्तीवेतनधारक तसेच कुटुंब निवृत्तीवेतनधारकांना निवृत्तीवेतनासंबंधित येणाऱ्या समस्यांचे निराकरण करण्याकरीता तसेच राज्य शासनाच्या नवीन उपक्रमाबाबत व शासनाचे अद्यावत निर्णय गोंदिया जिल्ह्यातील सर्व निवृत्तीवेतनधारक तसेच कुटुंब निवृत्तीवेतनधारकांना माहिती देण्याकरीता जिल्हा कोषागार कार्यालय, गोंदिया तर्फे मंगळवार दि.11 ऑगस्ट 2026 रोजी सकाळी 11.00 ते दुपारी 1.00 वाजेपर्यंत जिल्हा नियोजन सभागृह, जिल्हाधिकारी कार्यालय गोंदिया येथे समाधान शिबीर आयोजित करण्यात आले आहे.

सर्व निवृत्तीवेतनधारक व कुटुंब निवृत्तीवेतनधारकांनी या समाधान शिबिरात उपस्थित राहून आपल्या समस्यांचे निराकरण करुन घ्यावे. तसेच शासनाच्या नवीन उपक्रमाबाबत व अद्यावत शासन निर्णयांबाबत जाणून घ्यावे, असे आवाहन जिल्हा कोषागार अधिकारी तौसिफ हसीन व अप्पर कोषागार अधिकारी (निवृत्तीवेतन) समीर देशमुख यांनी केले आहे.

00000000

कर्जमुक्ती योजनेत ई-केवायसीला वेग; 80% प्रमाणीकरण पूर्ण

 

गोंदिया, दि.5  : राज्य शासनाच्या पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत जिल्ह्यात ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रियेला वेग मिळत असून आतापर्यंत 80 टक्के प्रमाणीकरण पूर्ण झाले आहे. दिनांक 5 ऑगस्टपर्यंतच्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिसून येत आहे.

प्राप्त माहितीनुसार, एकूण 20,915 कर्जखाते अपलोड करण्यात आली असून त्यापैकी 18,830 शेतकरी पात्र ठरले आहेत. यापैकी 14,965 शेतकऱ्यांचे ई-केवायसी पूर्ण झाले आहे. उर्वरित 3,865 प्रकरणांवर वेगाने कार्यवाही सुरू असून लवकरच सर्व प्रक्रिया पूर्ण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

ज्या पात्र शेतकऱ्यांचे मोबाईल नंबर आधारशी रजिस्टर्ड नाहीत त्यांनी जिल्हा मध्यवर्ती बँक व राष्ट्रीयकृत बँकांना माहिती देवून सदर प्रक्रिया पूर्ण करुन घ्यावी. तसेच जे शेतकरी बाहेरगावी गेलेले आहेत त्यांनी आपली  ई-केवायसी व ॲग्रीस्टॅक ही प्रक्रिया पूर्ण करावी, जेणेकरुन कर्जमुक्तीचा लाभ वेळेवर उपलब्ध होण्यास मदत होईल. ज्या पात्र शेतकऱ्यांचे ई-केवायसी व ॲग्रीस्टॅक या दोन्ही प्रक्रिया पूर्ण झालेली आहे त्या शेतकऱ्यांचे लवकरच त्यांच्या बँक खात्यात पैसे जमा होणार आहेत, अशी माहिती प्रशासनाने दिली आहे.

                                                  00000000

गोरेगाव तालुक्यात लोकशाही दिनाचे आयोजन 10 ऑगस्टला

 

         गोंदिया, दि.5 : गोरेगाव तालुक्यात महिन्याच्या तिसऱ्या सोमवारला 10 ऑगस्ट 2026 रोजी दुपारी 2.30 वाजता लोकशाही दिनाचा कार्यक्रम तहसिलदार गोरेगाव यांचे अध्यक्षतेखाली, तहसिल कार्यालयातील सभागृहात आयोजित करण्यात आला आहे. लोकशाही दिनानिमित्ताने तहसिलदार यांचेकडून जनतेच्या तक्रारी, अडचणी व गाऱ्हाणी एैकून घेण्यात येतील आणि शासनाच्या विविध विभागाचे तालुका स्तरावरील प्रमुख अधिकारी यांना त्या संबंधी कार्यवाही करण्याचे निर्देश देण्यात येतील. तरी गोरेगाव तालुक्यातील जनतेच्या तक्रारी, अडचणी व गाऱ्हाणी असल्यास प्रपत्र-1 (अ) मध्ये विहीत केलेल्या अर्जामध्ये लेखी स्वरुपात सादर कराव्यात, असे आवाहन गोरेगाव तहसिलदार प्रज्ञा भोकरे यांनी केले आहे.

00000000

अवयवदान-जीवनदानाचा संकल्प अभियान : 3 ते 15 ऑगस्ट दरम्यान जनजागृतीचे विविध उपक्रम सुरू

 

गोंदिया, दि.5 : महाराष्ट्रातील अवयवदानाचे प्रमाण वाढावे व अवयवदानाच्या प्रतीक्षेत असलेल्या रुग्णांना नवजीवन मिळावे यासाठी दि.3 ते 15 ऑगस्ट दरम्यान अवयवदान ही एक चळवळ म्हणून राज्यभरात राबविण्याचा संकल्प सार्वजनिक आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी केला आहे. त्या अनुषंगाने सार्वजनिक आरोग्य विभागाने सर्व जिल्ह्यात दि.3 ते 15 ऑगस्ट पर्यंत 'अवयवदान पंधरवाडा' संपूर्ण महाराष्ट्रात राबविले जाण्याचे मार्गदर्शक सुचना दिल्या आहेत.

सोमवार 3 ऑगस्ट रोजी के.टी.एस. जिल्हा सामान्य रुग्णालयात अभियानाचा शुभारंभ करण्यात आला. जिल्हा शल्य चिकित्सक डॉ.पुरुषोत्तम पटले व जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ.अभिजीत गोल्हार यांचे मार्गदर्शक सुचनेनुसार अतिरिक्त शल्यचिकित्सक डॉ.तृप्ती कटरे  व सहाय्यक जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ.अरविंदकुमार वाघमारे यांचे हस्ते 'अवयवदान पंधरवाडा' अभियानाला हिरवी झेंडी दाखवून शुभारंभ करण्यात आला.

दि.3 ऑगस्ट रोजी अवयवदान प्रभातफेरी व शपथ घेण्याच्या माध्यमातुन जनजागृती करण्यात आली. प्रभातफेरी दरम्यान अतिरिक्त शल्यचिकित्सक डॉ.तृप्ती कटरे, सहाय्यक जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ.अरविंदकुमार वाघमारे, निवासी वैद्यकीय अधिकारी डॉ.भारती जयस्वाल, जिल्हा विस्तार माध्यम अधिकारी विजय आखाडे, जिल्हा साथरोग अधिकारी डॉ.निरजंन अग्रवाल, शल्य चिकित्सक डॉ.गुरुप्रकाश खोब्रागडे, डॉ.राजेश बेलमकर, डॉ.अनिल आटे, डॉ.मिना वट्टी, डॉ.ज्योती राठोड, डॉ.कांचन भोयर, डॉ.सोनम जाधव, नेत्र जिल्हा शल्य चिकित्सक डॉ.चंद्रकिशोर पारधी, नेत्रदान समुपदेशक भाविका बघेले/नागपुरे, नेत्र सहाय्यक रिता अरोरा, योगशिक्षिका मनीषा पशीने, स्वाती पाटील, सपना खंडाईत, संध्या शंभरकर यांनी शहरात प्रभातफेरीने विविध पोष्टरच्या माध्यमातुन अवयवदानाची जनजागृती केली. यावेळी के.टी.एस. प्रांगणात अवयवदानाचा संकल्प घेवुन प्रतिज्ञा घेण्यात आली.

अवयवदानाबाबत समाजामध्ये जागरूकता निर्माण करणे, त्यासंदर्भातील गैरसमज आणि अंधश्रद्धा दूर करणे तसेच अधिकाधिक नागरिकांना अवयवदानासाठी प्रेरित करणे हा या पंधरवड्याचा मुख्य उद्देश आहे. अवयवदानामुळे अनेक गंभीर रुग्णांना नवजीवन मिळू शकते. त्यामुळे प्रत्येक नागरिकाने समाजहिताच्या या कार्यात सहभागी होऊन अवयवदानाचा संकल्प करावा,असे आवाहन आरोग्य विभागाने केले आहे.

यावर्षी 'अवयवदान जीवनदानाचा सर्वोत्तम संकल्प' या संकल्पनेवर आधारित विविध जनजागृती उपक्रम जिल्हाभर राबविण्यात येणार आहेत.

अवयवदानासाठी कार्यरत संस्थांच्या समन्वयातून नागरिकांना अवयवदानाची प्रक्रिया, त्याचे महत्त्व आणि कायदेशीर बाबींबाबत मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे. जिल्ह्यातील सर्व आरोग्य अधिकारी, वैद्यकीय अधिकारी, आरोग्य कर्मचारी, आशा स्वयंसेविका तसेच सामाजिक संस्थांनी या अभियानात सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन आरोग्य विभागाने केले आहे.

पंधरवड्यानिमित्त जिल्ह्यातील सर्व शासकीय आरोग्य संस्था, वैद्यकीय महाविद्यालये, शाळा, महाविद्यालये, स्वयंसेवी संस्था तसेच सामाजिक व धार्मिक संस्थांच्या सहभागातून जनजागृती रॅली, शपथविधी, व्याख्याने, चर्चासत्रे, पोस्टर व घोषवाक्य स्पर्धा, आरोग्य शिक्षण, समाजमाध्यमांद्वारे जनजागृती तसेच अवयवदानाविषयी यशोगाथा आणि अनुभव कथन यांसारखे विविध उपक्रम आयोजित करण्यात येणार आहेत.

                                                               00000000